English
اطلاعات تماس
 
تلفن: 81032220 021 98+
نمابر: 81032200 021 98+
آدرس دبیرخانه: تهران: کریمخان زند، نبش شهید عضدی(آبان شمالی)، پلاک 76 طبقه دوم، شماره 212 .............................................. کانال تلگرام : https://telegram.me/IISAchannel شماره پیام رسان: 09398897655
پست الکترونیکی: iisa.centraloffice@gmail.com
کد پستی: 1597633141
مشاهده جزئیات

1393/05/13 - 11:41

سجاد بهرامی مقدم*

 

«دولت اسلامی عراق و شام»، شاخه ای تروریستی از القاعده، با ایدئولوژی اسلام افراطی است که بعنوان یک گروه جهادی سنی هدف استقرار خلافت مبتنی بر شریعت اسلامی را پی گیری می کند. ریشه «دولت اسلامی عراق و شام» به فعالیت های متشکل ابومصعب زرقاوی بر می گردد. ابو مصعب زرقاوی، در زادگاهش اردن هنگامی که 17 ساله بود در پی درگذشت پدر ترک تحصیل کرده و در میانه دهه 1980 به جرم بزه کاری های اجتماعی زندانی شد تا اینکه در 1988 طی یک عفو عمومی از زندان آزاد شد و در جمع اسلام گرایان جهادی بر علیه شوروی به افغانستان رفت. زرقاوی در پیشاور به یکی از هموطنانش به نام شیخ المقدیسی پیوست که  تشکلی اسلام گرا  برای فعالیت بر علیه پادشاهی اردن ایجاد کرده بود. در 1992 در پی سقوط کابل زرقاوی به اردن بازگشت و در قالب تشکل شیخ المقدیسی بعنوان یک اسلام گرا فعالیت هایش را بر علیه پادشاهی اردن که به تازه گی پیوندهایی دوستانه با رژیم صهیونیستی ایجاد کرده بود آغاز کرد.  در نتیجه زرقاوی به جرم اقدام علیه نظام پادشاهی کشور دستگیر و زندانی شد تا اینکه دگر باره در بهار 1999، درپی عفو عمومی مخالفان سیاسی حکومت، از زندان آزاد شد.، وی پس از آزادی، برای پیوستن به اسامه بن لادن عازم افغانستان شد و بن لادن وی را به سرپرستی یک کمپ آموزشی در هرات گمارد، دو سال پس از آن در پی حمله نظامی امریکا علیه القاعده و طالبان افغانستان، زرقاوی بعنوان رهبر یک گروه خرد با عنوان «التوحید و الجهاد»از افغانستان خارج شد و پس از 14 ماه ، تحت حمایت انصارالاسلام « یک گروه افراطی سنی جهادی در اقلیم کردستان عراق» وارد شمال عراق شد و به ایجاد شبکه ای از افراط گرایان جهادی در شهرهای فلوجه، الرمادی، تکریت و موصل همت گمارد. هنگامی که آمریکا و متحدینش در پی سرنگونی رژیم صدام حسین وارد خاک عراق شدند، زرقاوی مسلمانان را به جهاد بر علیه آنها فراخواند. زرقاوی در میان شورشیان سنی عراق بعنوان امیر و پیشوایی در جهاد بر علیه نیروهای نظامی غربی و متحدین داخلی شان شناخته شد تا جاییکه در اوایل 2004 میلادی شورشیان فلوجه زرقاوی را خلیفه مسلمین خواندند. از اکتبر 2004 زرقاوی، پس از آنکه پیوندهایش را با اسامه بن الادن گسترش داده بود اعلام کرد که گروه جهادیش به القاعده عراق تغیر نام داده است.زرقاوی بویژه پس از انتخابات پارلمانی 2005 که به نفع شیعیان و به زیان سنی های عراق رقم خورد به طور موثری توانست نیروهای جهادی جدیدی از میان سنی های بعثی از قدرت رانده شده جذب نماید و حملات تروریستی چشمگیری را با هدف شکست ایالات متحده بر علیه نظامیان غربی، نیروهای امنیتی و دولتی عراق، شیعیان و زیرساخت های در حال بازسازی کشور انجام داد.  ترور آیت الله حکیم در 2003 در نجف اشرف، حمله به نمایندگی سازمان ملل در بغداد و حمله تروریستی به اماکن مقدس سامرا از جمله اقدامات تروریستی زرقاوی بود. زرقاوی در ژوئن 2006 در پی حمله نیروهای امریکایی کشته شد، سپس القاعده عراق در  15 اکتبر 2006 اعلام کرد که یک دولت اسلامیدر عراق ایجاد کردهکه رهبری آن را ابو عمر البغدادی و وزارت جنگش را ابو حمزه بر عهده دارند. در 18 آوریل 2010 ، ابو عمر البغدادی و ابو حمزه توسط نیروهای امنیتی عراق و ایالات متحده کشته شدند و در نهایت دولت اسلامی عراق که جایگزین القاعده عراق شده بود ابوبکر البغدادی را بعنوان امیر و نصیرالدین ابوسلیمانی را بعنوان وزیر جنگ برگزید. در واقع قدرت و نفوذ این گروه  تروریستی تا پایان سال 2007 میلادی به اوج رسیده بود و از آن پس دوره ای از ضعف را سپری می کرد به گونه ای که در طول سال 2008 حدود صدها تن از اعضای این گروه کشته شدند و شماری نیز توسط نیروهای امنیتی عراق دستگیر شده بودند تا جاییکه در اواخر 2011 هنگامی که نظامیان آمریکایی عراق را ترک کردند این گروه قابلیت های چندانی برای انجام حملات چشمگیر تروریستی نداشت. اما از 2011 میلادی تحولات درونی عراق درپیوند با تحولات منطقه ای خاورمیانه و همچنین چرخش تمرکز ایالات متحده در مقیاس سیستم بین المللی از « خاورمیانه بزرگ» بسوی آسیا پاسیفک فرصت هایی چشمگیر برای رشد القاعده عراق که هم اکنون بعنوان « دولت اسلامی عراق » شناخته می شد پدید آورد. در نتیجه ابو بکر البغدادی بعنوان امیر دولت اسلامی عراق توانست قابلیت های سازمانی این گروه را بازسازی کرده و از فرصت های درونی عراق و بیرونی برای بسط نفوذ دولت اسلامی عراق بهره ببرد. آنها در واقع از 2013 میلادی از خاک سوریه برای حمله به اهدافی علیه دولت مرکزی تحت سلطه شیعیان عراق استفاده نموده اند. دیر الزور در خاک سوریه هم مرز با استان الانبار است و نفت خیزترین ناحیه سوریه محسوب می شود که از اوخر 2013 بطور موثری به کنترل دولت اسلامی عراق و شام در آمده است به گونه ایکه، آنها بر استخراج نفت و گاز در دیر الزور و فروش آن مسلط شده اند که به دولت اسلامی عراق و شام توانایی قابل ملاحظه ای برای اشغال شهرهای سنی نشین عراق در استان الانبار می داد و آنها از اوایل ژوئن 2014 برای اشغال استان نینوا بسوی عراق حرکت کردند و بسرعت شهرها و روستاهای استان های نینوا و الانبار و بخش هایی از استان صلاح الدین را اشغال نمودند و به حدود 35 درصدی که از خاک سوریه در اشغال دارند اضافه کردند و در اواخر ژوئن 2014، ابو بکر البغدادی  این سرزمین های اشغالی را خلافت اسلامی و خود را نیز خلیفه مسلمین خواند. در تسلیم شهرهای عراق گروههای خرد شورشی محلی با آنها همکاری کردند از جمله مهمترین این گروهها عبارتند از نقش بندیه، بریگارد انقلابی 1920، ارتش اسلامی عراق، سپاه محمد«ص»، ارتش المجاهدین، خطیب الطوره الشرین و  انصار الاصنا. نقش بندیه در سال 2007  در دیاله تاسیس شده است و متشکل از بعثی های سابق هستند که در اشغال موصل به دولت اسلامی عراق و شام کمک کردند. بریگارد انقلابی 1920 از افسران سابق ارتش تشکیل شده است و در الانبار و دیاله فعالیت می نمایند ، آنها بعنوان نیروهای شبه نظامی به جنگجویان دولت اسلامی عراق و شام پیوسته اند. ارتش اسلامی عراق از سلفی هایی تشکیل شده است که در الانبار و دیاله فعالیت دارند و در برهه هایی به نیروهای دولت اسلامی عراق و شام پیوسته اند و با آنها همکاری های موقتی داشته اند. سپاه المحمد سلفی هایی از الانبار اند که متحدین دولت اسلامی عراق و شام محسوب می شوند. خطیب الطوره الشرین و  انصار الاصنا نیز به ترتیب نیروهای یک قبیله شورشی در صلاح الدین واسلام گراهای جهادی هستند که اولی پیوندهای نزدیک و دومی جزو جنگجویان دولت اسلامی عراق و شام هستند.

 

دانشجوی دکتری روابط بین الملل*

منبع : تحریریه مجله الکترونیکی انجمن ایرانی روابط بین الملل
تعداد بازدید : 949
تاریخ انتشار : 1393/05/13 - 11:41
دیدگاه ها
شاید مهم ترین انتظار پراگماتیک از یک نهاد علمی- پژوهشی آن است که بیش از آن که تماشاگر ‏موجودیت و سپری شدن عمر خود باشد، در بهره برداری از فرصت ها و خلق آثار و نتایج مثبت، ‏کیاست و کفایت به خرج دهد.‏
شاید مهم ترین انتظار پراگماتیک از یک نهاد علمی- پژوهشی آن است که بیش از آن که تماشاگر ‏موجودیت و سپری شدن عمر خود باشد، در بهره برداری از فرصت ها و خلق آثار و نتایج مثبت، ‏کیاست و کفایت به خرج دهد.‏